Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 kwietnia 2026 r. może mieć istotne znaczenie dla osób posiadających kredyty i pożyczki konsumenckie. Jednym z najważniejszych wniosków płynących z tego orzeczenia jest to, że odsetki od kosztów kredytu nie powinny być naliczane, jeżeli dotyczą kwot, które nigdy nie zostały wypłacone konsumentowi.
Mowa przede wszystkim o prowizjach, składkach ubezpieczeniowych czy innych kosztach pozaodsetkowych doliczanych do salda kredytu. Zdaniem TSUE takie rozwiązanie jest niezgodne z przepisami chroniącymi konsumentów.
Nie tylko odsetki. Wyrok dotyczy również obowiązków informacyjnych banków
Znaczenie orzeczenia nie ogranicza się wyłącznie do sposobu naliczania kosztów kredytu. Trybunał bardzo wyraźnie podkreślił również, że banki mają obowiązek przekazywać klientom informacje w sposób jasny, zrozumiały i umożliwiający świadome podjęcie decyzji.
Nie wystarczy przekazać dużej liczby dokumentów lub odwołać się do przepisów ustawy. Konsument powinien realnie rozumieć:
- jaka kwota zostanie mu faktycznie wypłacona,
- jakie elementy składają się na całkowity koszt kredytu,
- od jakiej kwoty naliczane są odsetki,
- w jaki sposób została obliczona rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO),
- jaka będzie całkowita kwota do spłaty.
Dopiero wtedy można mówić o rzeczywistym wypełnieniu obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę.
Dobrowolne ubezpieczenie nie zawsze oznacza dowolność
Trybunał zwrócił uwagę również na często spotykaną praktykę dotyczącą ubezpieczeń.
Jeżeli wykupienie ubezpieczenia jest formalnie dobrowolne, ale w praktyce stanowi warunek uzyskania kredytu na korzystniejszych warunkach, jego koszt nadal pozostaje kosztem kredytu. Oznacza to, że bank nie powinien naliczać odsetek również od składki ubezpieczeniowej doliczonej do finansowania.
To istotna wskazówka dla osób, których umowy przewidywały finansowanie prowizji lub ubezpieczenia z kwoty kredytu.
Dlaczego przejrzystość umowy ma tak duże znaczenie?
Z perspektywy konsumenta niezwykle ważna jest możliwość samodzielnej oceny oferty jeszcze przed podpisaniem umowy.
Jeżeli sposób wyliczenia kosztów, RRSO czy całkowitej kwoty do zapłaty nie pozwala zweryfikować poprawności obliczeń banku, trudno mówić o świadomej decyzji kredytowej. Zdaniem TSUE właśnie dlatego informacje przekazywane klientowi muszą być nie tylko kompletne, ale również zrozumiałe. Brak przejrzystości może prowadzić do naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.
Co to oznacza dla sankcji kredytu darmowego?
Jeżeli bank nieprawidłowo naliczał odsetki od kosztów kredytu lub nie wywiązał się z obowiązków informacyjnych, może to mieć znaczenie przy ocenie, czy w konkretnej sprawie możliwe jest zastosowanie sankcji kredytu darmowego.
W praktyce oznaczałoby to obowiązek zwrotu przez konsumenta wyłącznie kapitału kredytu, bez odsetek oraz innych kosztów przewidzianych w umowie.
Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy, ponieważ o możliwości zastosowania sankcji decyduje treść konkretnej umowy oraz sposób jej wykonywania.
Sprawdź, czy Twoja umowa zawiera podobne błędy
Jeżeli posiadasz kredyt lub pożyczkę konsumencką i zastanawiasz się, czy bank prawidłowo naliczał koszty oraz wywiązał się ze wszystkich obowiązków informacyjnych, warto poddać umowę profesjonalnej analizie.
Obejrzyj pełne nagranie na naszym kanale YouTube
W materiale radca prawny Adam Jaworski szczegółowo omawia najnowszy wyrok TSUE, wyjaśnia jego znaczenie dla kredytobiorców oraz wskazuje, kiedy nieprawidłowe naliczanie kosztów kredytu może prowadzić do zastosowania sankcji kredytu darmowego.